ويژگي هاي بارز كودكان و نوجوانان در دوره هاي مختلف تحصيلي
ويژگي هاي بارز كودكان پيش دبستاني
- پرجنب و جوش و فعال هستند و زود خسته مي شوند.
- به مرحله هوش عملي نزديک مي شوند.
- تا اندازهاي خودخواه و خودمدار هستند.
- دقت و تمرکز آنان محدود است.
- کنجکاو و جستجوگر هستند.
- شوق به يادگيري منظم به تدريج در آنها پديد مي آيد، يادگيري آنان در ضمن عمل بيشتر است.
- به صحبت نيازمندند.
- به بازي بسيارعلاقه مندند و به تدريج بازي هاي با قاعده را مي پسندند.
- علاقههاي ثابتي ندارند.
هماهنگي چشم و دست به تدريج آغاز مي شود و به حرکات نمايشي علاقهمندند.
ويژگيهاي بارز كودكان دبستاني 7 تا 12 سال
- هماهنگي چشم و دست کامل مي شود.
- سرعت رشد دختران در اين دوره از پسران بيشتر مي شود و در پايان اين دوره علايم بلوغ در دختران به تدريج ظاهر مي گردد.
- خودميان بيني يا خودمداري کودک تعديل مي شود.
- به يادگيري علاقه زياد دارد و به مرحله تفکر محسوس مي رسد.
- به حرف زدن علاقه وافر دارد و داراي حافظه نيرومندي است.
- قدرت درک مشکلات پيرامون خود را پيدا مي کند و کنجکاوي وي جهت دار و هدف دار مي شود.
- به رفاقت با کودکان ديگر و همسالان علاقه مند است.
- کم کم آرامش و ثبات عاطفي پيدا مي کند.
- احساس مالکيت در او قوي مي شود.
- قواعد را درک مي کند و رعايت قاعده را در کارها لازم مي داند و بزرگسالاني را که در نظر او ارزشمند هستند الگو قرار مي دهد.
ويژگي هاي بارز نوجوانان در دوره اول متوسطه(13-15سال)
- سريع تر شدن آهنگ رشد جسمي و تغيير در تناسب و تعادل بدن
- گذر در مرحله تفکر انضمامي و ورود به مرحله تفکر انتزاعي
- بلوغ جنسي و ظهور علايم جسمي و رواني آن به دليل فعال شدن غدد هيپوفيز، فوق کليوي و گنادها، صفات اوليه جنسي و رشد صفات ثانويه جنسي
- ارزيابي مجدد هر چيز و گام برداشتن در جهت تشخص طلبي اخلاقي و طرح سؤال هاي مذهبي
- فعال و پويا شدن عواطف و ناپايداري آن
- تکيه بر افتخارجويي
- پرخاشگر شدن و تا حدي رفتار گستاخانه داشتن
- به گروه گرايي اهميت دادن و در جستجوي احراز هويت و استقلال جويي برآمدن
- شکوفا شدن تدريجي استعدادهاي عمومي
- محبت ديدن و تمايل به محبت کردن
ويژگي هاي بارز نوجوانان در دوره دوم متوسطه(16-18سال)
- رسيدن به بلوغ جنسي و بلوغ شرعي.
- بروز بخش اعظمي از استعدادهاي اختصاصي به دنبال استعدادهاي عمومي.
- رشد سريع قواي جسماني و نيرومندي کم سابقه.
- تفکر درباره مسايل جدي زندگي نظير انتخاب رشته، انتخاب شغل، انتخاب همسر و نگراني نسبت به اين مسايل.
- رشد کامل هوش و رسيدن قدرت يادگيري به حد اعلاي خود.
- پايان يافتن وابستگي شديد به والدين و تمايل به رهايي تدريجي از وابستگي و داشتن استقلال فردي و آزادي.
- تمايل به آراستن ظاهر خود و طلب توجه ديگران.
- ورود به تفکر انتزاعي و گسترده شدن توانايي هاي فکري و ذهني.
- وجود تفاوت بين پسران و دختران از لحاظ زمان بلوغ جنسي، شرعي و غيره.
10. شدت يافتن رفاقت بين همسالان و تمايل به جنس مخالف.
11. بيدار شدن و تشديد گرايش هاي اخلاقي و مذهبي.
12. فزوني گرفتن الگوپذيري و همانندسازي.
13. گرايش به امور سياسي و مرام و مسلك.
14. جهت دار شدن کنجکاوي نوجوان.
15. دست يافتن به قواعد اجتماعي پايدار و احساس محدوديت نسبت به برخي از قواعد اجتماعي و خانواده.
16. افزايش روحيه، ارزش گذاري به امور فرهنگي، هنري و علمي.
17. احساس توانايي تأثيرگذاري و ايفاي نقش هاي مفيد اجتماعي و شرکت در زندگي گروهي.
18. تمايل به سازگاري با محيط و کاهش ماجراجويي.
19. گسترش آمال و آرزوها و شدت يافتن تخيلات و تجسمات.
20- پرداخت به قضاوت، سنجش و ارزيابي دوباره اشخاص، اشيا و پديده ها و داشتن نوعي شک و ترديد در باورها و اعتقادات براي دوباره سازي آن ها.
