روان‌شناس و مشاور

 

آزمون های توانایی، به دو دسته تقسیم می شوند :

 

1-             آزمون های استعداد

2-             آزمون های پیشرفت تحصیلی

 

 

 

آزمون های استعداد

 

مقدار توانایی یا آمادگی فرد را، برای انجام کارهایی که در پیش دارد،

و هم‌چنین ظرفیت او برای یادگیری های مختلف را می سنجد .

 

 

 

آزمون های پیشرفت تحصیلی

 

دانش و مهارت هایی را که فرد تا لحظه ی اجرای آزمون کسب کرده، اندازه می گیرند. 

 

 

آزمون های عاطفی

 

آزمون های عاطفی دارای انواع زیادی هستند . از جمله :

T    شخصیت

T    نگرش

T    علاقه

T    ...

 

آزمون های شخصیت

 

شخصیت عبارت‌است از "مجموعه رفتارهای فرد در موقعیت های مختلف"

از این توصیف کلی چنین بر می آید که روش های سنجش شخصیت باید، شامل متغیر های مختلف شناختی ، عاطفی و روانی ـ‌ حرکتی باشند .

 از جمله این متغیرها می توان؛ پیشرفت ، هوش ، استعدادهای ویژه ، علاقه ، نگرش و ارزش‌ها و ... را نام برد.

 

در برخي شرایط ويژه تفاوت شخصیتی بیشتر قابل شناخت است، ازجمله:

vسفر و اردو

vمسابقه و رقابت

vشرایط بحرانی

 

 

 

انواع تیپ های شخصیتی و رفتاری

 

A

B

C

D

ویژگی های تیپ شخصیتی A

 

افراد دارای تیپ شخصیتی A می باشند، بسیار رقابت جو، كمال گرا و حساس نسبت به زمان می باشند. به همین سبب است كه معمولاً اشخاصی كه دارای چنین تیپ شخصیتی می باشند، معمولاً در حال انجام كار و یا پروژه ای می باشند.

 

 

 

 

 

اشخاص تیپ شخصیتیAدر زمانی از زندگی خود احساس ناامنی و عقب ماندن داشته، به همین سبب در همه حال در پی جبران قبل می باشند. آن ها می خواهند هرچه سریعتر به اهداف خود برسند و پیشرفت كنند.

 

 

 

اشخاص تیپ شخصیتیA، اگر مدتی بیكار بنشینند و كاری انجام ندهند، بسیار زود احساس عذاب وجدان به سراغ آن ها می آید. بزرگترین مشكل اشخاص این گروه، داشتن استرس بیش از اندازه است. آن‌ها معمولاً كارهای بسیاری برائ انجام دادن دارند، به همین سبب هم گاه از ترس اینكه نتوانند این كارها را به موقع انجام دهند، دچار استرس بسیاری می شوند.

 

 

 

ویژگی های تیپ شخصیتی B

افراد این گروه درست برعكس گروه قبل، بسیار آرام و خونسرد می باشند. به ندرت می‌توان اشخاص این گروه را دچار استرس و نگرانی كرد.گذر زمان براي آن‌ها اهمیت چندانی ندارد. بیكار بودن و استراحت كردن برائ آنها خوشایند است. اشخاص گروه B نیز كمال گرا و به دنبال پیشرفت می باشند، اما به اندازه گروه A رقابت جو نیستند.

 

 

 

اغلب اشخاص تیپ شخصیتی B كارهای خود را در آخرین لحظات انجام می دهند. اما بالاخره آن كار را انجام می‌دهند.این همان كاریست كه اشخاص گروه A از آن بیزارند و آن را بە ندرت انجام می دهند. از آن‌جا كه اشخاص این گروه بسیار در قید و بند زمان نیستند، معمولاً كارهای خود را بدون استرس انجام می دهند.

 

 

 

ویژگی های تیپ شخصیتی C

­­­­­

افراد تیپ شخصیتی C عاشق جزئیات می باشند و همیشه دوست دارند نحوه كاركرد اشیا مختلف را كشف كنند. به همین سبب اشخاص این گروه برای كارهای فنی بسیار مناسب می باشند. افراد گروه C هیچ گاه به دنبال تحمیل عقاید شخصی خود به دیگران نیستند و حتی اگر از امری خوششان نیاید سعی می كنند آن را تحمل كنند. به همین سبب هم هست كه گاه دچار استرس و در مواقعی هم دچار افسردگی می شوند.

 

 

 

اشخاص دارای تیپ شخصیتی C در مقایسه با اشخاص گروه A و B بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی می باشند. این اشخاص دوست دارند كارهای خود را به خوبی انجام دهند. به همین سبب هم معمولاً كار كردن با دیگران برائشان سخت است و دوست دارند خودشان به تنهایی كارهایشان را انجام دهند. اشخاص این گروه معمولاً داخل گرا، مستقل و باهوش می‌باشند.

 

 

 

ویژگی های تیپ شخصیتی D

 

افرادی كه دارای تیپ شخصیتی D می باشند از عزت نفس كمی برخوردارند و معمولاً از تایید نشدن توسط دیگران می ترسند. همین امر سبب می گردد نتوانند با دیگران راحت باشند. البته نمی توان گفت این گونه اشخاص اجتماعی نیستند.

 

 

 

اشخاص دارای تیپ شخصیتیD،  اجتماعی بوده و دوست دارند با دیگران رابطه برقرار كنند اما همیشه از اینكه رفتارهایشان مورد قبول واقع نشود می ترسند. احساسات منفی همچون نگرانی، استرس، افسردگی و عصبانیت بیشتر به سراغ این دسته از اشخاص می آید. اتفاقات بسیار كوچك كه ممكن است اصلاً برای اشخاص دیگر مهم نباشد، می تواند فردی با این تیپ شخصیتی را آزار دهد.

 

 

 

 

 آزمون های شخصیت به طور عمده به اندازه گیری متغیرهای انگیزش ، مزاج ، سازگاری ، منش و از این قبیل اختصاص یابد .

ابزارهای اندازه گیری :

1-             مصاحبه

2-             مشاهده

3-             پرسشنامه های گزارش شخصی

4-             ثبت وقايع پس‌رويدادي

 

آزمون‌های رغبت و نگرش

 

رغبت و نگرش دو بخش دیگر شخصیت هستند که به خاطر اهمیت زیادی که در امور مشاوره شغلی وتربیتی دارند معمولاً بطور جداگانه سنجش می شوند . هم رغبت و هم نگرش به دوست داشتن ها و  دوست نداشتن های افراد اشاره می کنند و هر دو به رجحان‌های فرد در باره فعالیت ها ، نهادهای اجتماعی ، یا گروه‌ها ارتباط دارند .

 

 

 

 

علاقه به احساس فرد نسبت به یک فعالیت اشاره می کند مثل فعالیت مربوط به یک ورزش (چون فوتبال و والیبال و غیره ) در حالیکه نگرش حاکی از احساس فرد نسبت به یک شیء ، یک نهاد اجتماعی ، یا یک گروه است مثل تیم والیبال ، یا تیم فوتبال و ... .

 در اندازه گیری، ویژگیها یا صفات به صورت عدد یا رقم گزارش می شود بنابراین می توان گفت:« اندازه گیری عبارت است از فرایندی که تعیین می کند یک شخص یایک شیءچه مقدارازیک ویژگی برخوردار است.(گی،1991)