روان شناسی رشد ۳۰بهمن۱۴۰۱
کلیات
تاریخچه روانشناسی
هر چند طى قرون متمادى فلاسفه و دانشمندان همواره به كاركرد ذهن و بدن آدمى توجه نشان مى دادند. اما آغاز روانشناسى علمى را معمولاً مقارن با تأسيس نخستين آزمايشگاه روانشناسى توسط ويلهلم وونت در دانشگاه لايپزيك آلمان به سال ١٨٧٩ مى دانند .
خاستگاه تأسيس آزمايشگاه وونت اين باور بود كه ذهن و رفتار را نيز همانند سياره ها و مواد شيميايى يا اندامهاى بدن آدمى مى توان با روشهاى علمى بررسى و تحليل كرد . پژوهش هاى خود وونت عمدتاً متمركز بر حواس آدمى و به ويژه حس بينايى بود ؛ در عين حال همراه با همكارانش بررسيهايى نيز در زمينه ى توجه و هيجان و حافظه انجام داد .
تاریخچه روانشناسی آغاز روانشناسى علمى
درون نگری روشی برای بررسی فرآیندهای ذهنی
وونت به درون نگرى به عنوان روشى براى بررسى فرآيندهاى ذهنى اعتماد و تكيه مى كرد . درون نگرى يعنى مشاهده و ثبت ماهيت ادراكها ، انديشه ها ، و احساسهاى شخص توسط خودش ، مثلاً تامل شخص درباره ى تأثرات حسى خودش از محركى مانند تابش نور رنگين . وونت به روش درون نگرى كه از فلسفه اقتباس شده بود بعد تازه يى بخشيد ؛ به اين معنا كه خويشتن نگرى را كافى ندانست بلكه آزمايش را براى تكميل آن لازم شمرد . وونت در آزمايشهايش بعد فيزيكى محرك معينى مثلاً شدت آن را به شيوه ى منظمى تغيير داد و آنگاه روش درون نگرى را به كار مى گرفت تا معلوم شود تغييرات فيزيكى مزبور موجب چه تغييراتى در تجربه ى هشيار آزمودنى از آن محرك مى شوند .
- اتكا بر درون نگرى به ويژه در بررسى رويداد هاى ذهنى بسيار سريع ، كارآيى نداشت . مردم حتى به رغم گذراندن دوره هاى آموزشى طولانى مدت در زمينه ى درون نگرى ، باز هم درون نگريهاى بسيار متفاوتى از تجارب حسى ساده گزارش مى كردند و نتيجه گيرى هاى اندكى از اين تفاوت ها به دست مى آمد . به همين دليل در زمانه ى حاضر درون نگرى در رويكردهاى شناختى محوريت ندارد .
روان شناسی رشد
پژوهش درباره رشد انسان، تلاش نسبتاً جدیدی است. (حتی به نسبت تاریخ روان شناسی علمی).
تحقیقات درباره رشد انسان در بزرگسالی و پیری و تغییر در روند زندگی در دهه ۱۹۶۰ تا ۱۹۷۰ پایدار شدند اما گمانه زنی ها درباره اینکه چگونه افراد رشد و تغییر می کنند قرن ها وجود داشته اند. هنگامی که این گمانه زنی ها با پژوهش ترکیب شدند، به ساختن نظریه های رشد الهام بخشیدند.
روانشناسی رشد
رشد بهتغییرات پیدرپی ومنظمی گفتهمیشود که از زمان انعقاد نطفه تا هنگام مرگ اتفاق میافتد
این تغییرات در ابعاد گوناگون جسمانی ، عاطفی، و اجتماعی به وجود می آید ودارای الگو و نظــــم خاصی است و آثار بلند مدتی در زندگی فرد دارد.
اگر چه روانشناسی رشد به تمام مراحل زندگی انسان از تولدتا مرگ میپردازد ، اما بر کودکی و نوجوانی تأکید دارد.
روان شناسی رشد از رشتههای مختلف زیستشناسی،جامعهشناسی، تعلیم و تربیت و پزشکی کمک میگیرد.
روانشناسان رشد در پی آن هستند تا چگونگی رشد انسان را در طول زمان تعیین کنند، برای تحقق این هدف روانشناسان رشد، رفتار افراد را در سنین مختلف به دقت مورد مشاهده قرار میدهند. از سوی دیگر روانشناسان رشد به تبیین رشد میپردازند که در آن دو الگوی عمومی و اختصاصی را مد نظر دارند. سومین هدف روانشناسی رشد این است که حاصل مطالعات توصیفی و تبیینی خود را در مورد رشد در جهت مثبت رشد انسان به کار بگیرد و رشد انسانها را به حداکثر برساند. این جنبه کاربردی رشد خصوصاً به کودکان و نوجوانانی که به دلایلی دچار نارسایی در رشد شدهاند، میپردازد.
رشد جریانی است که به صورت مراحل پیوسته ظاهر میشود. هر مرحله به صورت طرح و سازمان متفاوتی از تکرار جریانهای مرحله ی قبل است. الگوهای قبلی را میتوان مقدمهای دانست که به عنوان جزئی از سطح رشد بعدی در میآیند.
روانشناسی رشد، علمی است که جریان تغییر و تحولات (کمی و کیفی) جسمی، ذهنی، عاطفی، و عملکرد فرد را در طول عمر از لحظه تولد(انعقاد نطفه) تا هنگام مرگ مطالعه میکند.
