دوره اول کودکی (۲ تا ۶ سالگی)
دوره اول کودکی (۲ تا ۶ سالگی)
در دوره اول کودکی، رشد زیستی ـ اجتماعی در جنبه های مختلف اتفاق می افتد از جمله اندازه و شکل و قیافه کودک تغییر زیادی میکند تاحدي که مثلاً کودک ۶ ساله نمی تواند عکس دوره قبل خود را تشخیص دهد. همچنین سیستم عصبی مرکزی کودک نیز رشد میکند. این تغییرات به او اجازه میدهد که رشد و شناختی مناسب داشته باشد و بر محیط اطراف خود تسلط پیدا کند. مهمترین تغییرات رشدجسماني در این دوره عبارتند از:
رشد جسمانی دوره اول كودكي
در این دوره کودکان عموماً لاغر به نظر میآیند زیرا قسمت پائینی بدن آن ها (تنه و پاها) نسبت به قسمت بالائی آن (سر و صورت) رشد بیشتری پیدا می کند.
افزایش مداوم و پیوستهای در قد و وزن کودک پدید میآید به نحوی که تناسب بدنی کودک تقريباً مانند بزرگسالان می شود. در این دوره هر سال به طور متوسط حدود ۷ سانتی متر به قد و حدود ۲ کیلوگرم به وزن کودک اضافه می شود. به طوری که در ۶ سالگی ميانگين وزن كودك به ۲۱ کیلوگرم و ميانگين قد او به ۱۱۷ سانتی متر ميرسد.
رشد مغز با سرعت بیشتری نسبت به بخشهای دیگر بدن ادامه پیدا می کند. در ۵ سالگی وزن مغز به حدود ۹۰ درصد زمان بزرگسالی خود میرسد. سلولهای عصبی در مغز با درجات گوناگونی دارای میلین می شوند و سرعت ادراکات حسی در کودک بیشتر می شود ولی هنوز هماهنگی بین دو نیمه مغز به طور کامل برقرار نشده است.
مهارت های حرکتی در دوره اول كودكي
کودک از ۲ تا ۶ سالگی اگر چه لاغرتر می شود ولی قوی تر شده و رشد طبیعی مغز به او این اجازه را می دهد که کنترل و هماهنگی بیشتری، هم بین اعضاي مختلف بدن و هم بین او و محیط اطرافش به وجود آید.
در اين دوره کودک با سرعت و توازن بیشتری حرکت می کند و مهارتهای حرکتیاي نظیر دویدن، بالا رفتن و پریدن به مقدار قابل ملاحظه ای بهبود پیدا میکند و این تغییرات به خوبی در حرکات كودك در هنگام بازی قابل مشاهده است.
در ۵ سالگی اغلب کودک می تواند از نردبان بالا برود، توپ را پرتاب کند و آن را با دست بگیرد، یا با پا بزند، با كمكي دوچرخه سواری کنند و در خانه يا مهدكودك و هر جاي ديگري كه باشد، سعيكند اين مهارتهای خود را بيازمایند. مهارتهای حرکتی ظریف به ویژه با دستان و انگشتان برای کودک قبل از دبستان، دشوارتر از مهارتهای حرکتی درشت است. اعمال حرکتی مثل ریختن آب از پارچ به لیوان، بریدن یک قطعه کیک با چاقو یا چنگال، بستن دکمه، بستن بند کفش، استفاده از مداد و مانند این ها به تلاش و تمرکز بسیار کودک نیازمند است و به همین علت انجام آن ها در این سن سخت است. از طرف دیگر انگشتان کوتاه و چاق كودك، دلیل دیگری برای عدم پختگی در فعالیتهای حرکتی ظریف است.
مهارتهای حل مساله و حافظه نیز در اين دوره رشد میکند و كودك این کفایت و اطمینان را به دست می آورد که نسبتاً مستقلانه رفتار کند، پس می توان به او اعتماد کرد تا خیلی از کارها را خودش انجام دهد. مثلاً خودش صبحانه بخورد و حتی در تغذیه و لباس پوشاندن به بچههای کوچکتر کمک کند. کودک ۶ ساله می تواند عواطف و هیجان های خود را نسبت به والدین و دوستان بدون زیادهروی و با تمسک به خودمحوری نشان دهد. در این دوره تفاوتهای جنسی و نقش جنسی و رفتار پسرانه و دخترانه، برای کودک مطرح می شود.
